Hoe maak ik een samenvatting?

Het vak geschiedenis leer je niet alleen uit een boek. Je leert het vooral door actief bezig te gaan met de paragrafen en het materiaal wat je moet leren en begrijpen. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan, want hoe ga je actief bezig met dit vak? Naast het maken van opdrachten is het ook belangrijk dat je de leerstof overzichtelijk maakt voor jezelf. Dit doe je door de teksten samen te vatten. Een samenvatting zorgt ervoor dat je beter naar de tekst kijkt, de hoofd- en bijzaken van elkaar scheidt en de stof in eigen woorden kunt navertellen. Maar hoe maak je een samenvatting?

 

Stap 1: Lees de tekst eerst goed door

Een tekst staat altijd vol met hoofd- en bijzaken. Het is daarom belangrijk de tekst goed door te lezen zonder dat je al begint samen te vatten. Je wilt natuurlijk goed weten en begrijpen wat in de tekst staat en dit kan niet wanneer je alleen maar op zoek gaat naar de hoofdpunten/zaken om samen te vatten. Je kan dan namelijk belangrijke informatie over het hoofd zien die je anders wel had opgemerkt. Het gevolg is dan een onvolledige samenvatting. Wanneer je langere stukken tekst moet lezen, of meerdere paragrafen, kan het lastiger worden. Het is namelijk te veel om in één keer op te slaan. Verdeel de tekst dan eerst. Begin met het lezen van een gedeelte, een deel paragraaf of één hoofdstuk, om dit vervolgens te gaan samenvatten.

 

Stap 2: Bewerk de tekst

Als je de tekst gelezen hebt, ga je de tekst bewerken. Dit is het voorbereidende werk bij het schrijven van een samenvatting. Is het je eigen boek dan kun je een gekleurde marker gebruiken om de belangrijke delen van de tekst te onderstrepen. Als het boek of de tekst niet van jezelf is gebruik dan een potlood en een gum, zodat de onderstreepte tekst weer uitgegumd kan worden.

Bij het bewerken van de tekst ga je opzoek naar de belangrijkste informatie in de tekst. Dit worden ook wel de hoofdzaken of de kernzinnen genoemd.  De hoofdzaken zijn vaak te vinden aan het begin of het einde van een alinea, ze hebben namelijk vaak als taak de alinea samen te vatten. Zorg er wel voor dat je de samenvatting niet te beknopt maakt, want de belangrijkste informatie moet er wel in komen te staan.

 

Let op! Er zijn een aantal elementen van de tekst die je niet in de samenvatting hoeft te zetten. Een inleiding bevat vaak geen belangrijke informatie, of de informatie komt weer terug in de hoofdtekst. Hetzelfde geldt voor de conclusie. In de hoofdtekst staan vaak overbodige dingen, zoals voorbeelden en anekdotes, die niet terug mogen komen in je samenvatting. Als je een hoofdzaak niet begrijpt zonder het voorbeeld kan je altijd een paginanummer verwerken in je samenvatting.

 

Stap 3: Schrijf de samenvatting

Als de tekst bewerkt is en je zeker weet dat alle hoofdzaken en nuttige informatie onderstreept is kan je beginnen met het schrijven van je samenvatting. Neem niet Klakkeloos de gemarkeerde tekst over! Je moet je samenvatting nog wel kunnen begrijpen nadat je hem geschreven hebt. Maak er een logisch verhaal van door de delen die je gemarkeerd hebt te verbinden.

 

Stap 4: Corrigeer de samenvatting

Ondanks dat de samenvatting geschreven is moet hij nog wel nagekeken worden. Is het verhaal logisch? Begrijp ik nog wel wat er geschreven staat? Begrijp ik het volgende week nog wel wanneer we andere stof hebben behandeld? Vooral op deze punten moet je de samenvatting beoordelen. Je moet vooral niet bang wezen nog aanpassingen te maken aan je samenvatting. Kan je geen aanpassingen meer maken aan je samenvatting? Dan is hij af! Je hebt nu een goede samenvatting waarmee je de leerstof weer bij je naar boven kan halen.