Van Etruskisch dorp naar Imperium Romanum

Hoofdvragen

Hoe wist Rome uit te groeien van dorp tot een Romeins imperium?

800 v.C.
509 v.C.
500 v.C.
275 v.C.
De Etrusken veroverden grote delen van Italië.
De Etruskische koning Lucius Tarquinius Superbus werd afgezet.
Opstand tegen de Etrusken.
Rome veroverde de Griekse kolonisten in Zuid-Italië.

Een groot deel van Noord- en Midden-Italië werd rond 800 v.C. veroverd door de Etrusken. Rome lag in dit gebied. De inwoners van dit dorp leefden van de landbouw, maar door de ligging aan de rivier de Tiber was het dorp ook een belangrijke handelsplaats. Dit was dan ook een reden voor de Etrusken om Rome te veroveren. Om het dorp nog groter te laten groeien brachten de Etruskische veroveraars nieuwe landbouwtechnieken met zich mee. Hierdoor steeg de landbouwopbrengst van de Romeinse dorpelingen en verbouwden ze genoeg om deel te gaan nemen aan de Etruskische handel. Als gevolg van deze handel groeide Rome uit tot een stad. Veel van de steden in Italië begonnen zich te verzetten tegen de vreemde overheersing. Tezamen met andere steden, kwam Rome in opstand tegen de Etrusken en wisten zich van hen vrij te vechten.

Kenmerkende aspecten
  • 5.   De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur.
  • 6.   De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreidde.
  • 7.   De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van Noordwest-Europa.
  • 8.   De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten.
Bron 1. Volgens de oorsprongsmythe zou Rome gesticht zijn door de tweeling broers Romulus en Remus. De vader van de jongens was de oorlogsgod Mars. Hun moeder had hen achtergelaten aan de oever van de Tiber. Een wolvin vond hen en voedde hen met haar melk. Op den duur werden ze door een herder gevonden. Het beeld hierboven is 500 v.C. vervaardigd. De kinderen onder de wolvin zijn later toegevoegd.

1. ‘Res Publica’: de Romeinse Republiek

Leerdoelen
  • Kan de overgang van het Etruskische koninkrijk naar de Romeinse Republiek beschrijven.
  • Kan uitleggen hoe het bestuur van de Romeins Republiek functioneerde.
  • Kent het verschil tussen patriciërs en plebejers (verdiepingsstof).

Rond 500 v.C. begon Rome met het gebied rondom de stad te veroveren. Omliggende steden werden opgenomen en zouden onder Romeins bestuur vallen. In 275 v.C. wisten de Romeinen het Italiaanse vasteland, met uitzondering van het Noorden, in hun greep te houden. Griekse kolonisten hadden zich in Zuid-Italië gevestigd. Doordat ook zij veroverd werden door de Romeinen, werden gedeelten van de Griekse cultuur samengevoegd met de Romeinse. Door deze vermenging begon de Romeinse cultuur enigszins op de Griekse te lijken. De Romeinse overheersing van Italië zou duizend jaar duren.

Rome werd net als veel Griekse poleis, geregeerd door koningen. Toch zou het al snel een republiek worden, nadat de laatste Etruskische koning Lucius Tarquinius Superbus een tiran bleek te zijn en hij afgezet werd door woedende Romeinse burgers. In deze republiek lag de macht bij gekozen bestuurders, die na verloop van tijd werden vervangen voor nieuwe bestuurders. Uit deze groep werden de twee belangrijkste of populairste bestuurders gekozen, die consul zouden worden. De consuls hadden de belangrijke taak ervoor te zorgen dat in tijden van oorlog de ‘Res Publica’, oftewel de Romeinse Republiek, beschermd bleef. Na een dienstperiode van een jaar werden de consuls vervangen. Naast de bestuurders en de consuls, was de senaat het belangrijkst. De senaat was een vergadering van oud-bestuurders en oud-consuls, die advies gaven aan de bestuurders van de republiek. In de praktijk bleek echter dat het advies van de senaat altijd werd opgevolgd. Deze gehoorzaamheid aan de senaat, maakte van senatoren machtige en invloedrijke mannen en zou op den duur betekenen dat de daadwerkelijke macht bij de senaat kwam te liggen.

Bron 2. Etruskische Dansers en muzikanten. Zie jij overeenkomsten met de oude Grieken?
Bron 3. Marcus Tullius Cicero was een Romeinse retoricus. Hij had als beroep mensen te overtuigen door goede argumenten te gebruiken. Hij was dan ook vaak op de senaat vloer te vinden.
Bron 4. Kaart met hierop de veroveringen van de Romeinen (klik om te vergroten).
Verschillen in de Romeinse Republiek

Nadat de Romeinen de laatste Etruskische koning hadden verdreven en met hem de Etruskische inwoners uit de stad, namen de rijke Romeinen de macht over in Rome. Zij werden patriciërs genoemd. Als niet welvarende Romein, was je een plebejer. In de Romeinse Republiek kregen alleen patriciërs een leidinggevende functie. Je werd als patriciër of plebejer geboren. De patriciërs probeerden hun macht, welvaart en aanzien veilig te stellen. Het gevolg was dat zij probeerden plebejers van patriciërs te scheiden. Zo lieten deze rijke Romeinen een wet aannemen waarin stond dat het voor een plebejer verboden was om met een patriciër te trouwen.

Rond 300 v.C. begon de situatie voor de plebejers te veranderen. Naarmate de Romeinse Republiek steeds groter werd en meer handel begon te drijven, werden de achtergestelde Romeinen ontevreden. Enkele rijke plebejers, die hun rijkdom hadden verdiend met handelen, begonnen meer belasting te betalen. Dit geld was nodig om het Romeinse leger te bekostigen, zodat het de republiek kon beschermen en nieuwe gebieden kon veroveren. Dankzij de financiële situatie van deze rijke plebejers, konden ze inspraak op het bestuur afdwingen. Armere plebejers lieten zich daardoor inspireren. Ze leenden geld om ook inspraak op het bestuur te kopen, maar vaak ook om een boerderij of onderneming te kopen om zo het benodigde geld te verdienen. Vaak konden deze armere plebejers de lening niet meer terugbetalen. Om hun lening af te betalen, verkochten ze zichzelf ‘vrijwillig’ voor een aantal jaren als slaaf.

Login om aantekeningen te kunnen maken
  Subscribe  
Abonneren op